Staat van het landschap: werk aan de winkel!

LandschappenNL presenteert de resultaten van vijf jaar meten in het landschap. Voor het eerst is in Nederland de toestand van ons landschap op basis van veldinventarisaties bepaald. De Gelderse Werkgroep Landschapsmonitoring heeft een belangrijke bijdrage geleverd door te inventariseren voor het Meetnet agrarisch cultuurlandschap in Gelderland. En de resultaten liegen er niet om: er is inzet nodig om de bedreigingen die er zijn aan te pakken.

Kleine landschapselementen

Er worden meer dan 50.000 kleine landschapselementen gemonitord. Nederland is de volgende soorten landschappen rijk: droogmakerijen, heuvelland, kustzone, laagveengebied, rivierengebied, hoogveengebied, zandgebied en zeekleigebied.
De kleine landschapselementen vormen de groene dooradering van ons landschap, maken deze landschappen herkenbaar en zijn biotoop voor veel soorten dieren en planten, zodat we er ons thuis voelen. Denk aan kleine bosjes, knotbomen, bomenrijen, poelen, oude boerenerven of zandwegen.
Per landschap hebben we onder meer vastgesteld wat de oppervlakte is van de kleine landschapselementen en hoe bedreigd die landschapselementen zijn. De komende jaren wordt vastgesteld of dit verandert.

Bedreiging

12% van de landschapselementen wordt bedreigd door verschillende oorzaken. Verwaarlozing is in bijna de helft van de gevallen de grootste bedreiging. Het gaat dan vaak om het uitblijven van beheermaatregelen. 12% lijkt misschien niet heel veel. Maar omdat de afgelopen 100 jaar al zoveel is verdwenen, is die 12% een bewijs dat de kaalslag en verloedering van het platteland nog steeds plaatsvindt. Nederland wordt zo steeds minder herkenbaar en krijgt een steeds lagere biodiversiteit. Het landschap van de zandgronden in Gelderland is altijd besloten geweest, maar je kunt nu zien dat dit landschap steeds kaler wordt. Veel singels met bomen en struiken zijn zo smal geworden dat er nu alleen nog een enkel rijtje bomen staat zonder struiken.

Waarom is het erg dat kleine landschapselementen langzaam maar onstuitbaar verdwijnen uit het landschap? Kleine landschapselementen in ons landschap zorgen voor bestuiving van onze groente en fruit, onderdrukking van plaagdieren, waterberging, CO2-vastlegging, gaan verstuiving van vruchtbare grond tegen en vormen natuurlijke geluidsschermen tegen geluid of stank van snelwegen en steden. Ook helpen ze de bodemvruchtbaarheid in stand te houden, zorgen voor een hogere biodiversiteit en zorgen voor een aantrekkelijk landschap waarin je graag fietst en wandelt. Onze stichting en de andere stichtingen landschapsbeheer in het samenwerkingsverband zetten zich daarom in voor de instandhouding van onze Nederlandse cultuurlandschappen.

Bekijk de hele presentatie

In ons landelijk meetnet stellen we als samenwerkingsverband in het hele land nog meer ontwikkelingen vast, zoals de gezondheid van de bomen en struiken in kleine landschapselementen en de onderhoudstoestand. In de interactieve kaart kan je dat zelf opzoeken en ook kiezen welk gebied in Nederland je aanklikt om te kijken hoe het gebied er voor staat.

Bekijk hier de hele presentatie: