Zorgboerderij De Dennenkamp

De Dennenkamp in Rekken
Oppervlakte: 35 hectare (18 ha verpacht)
Bedrijfstype: Biologisch-dynamische zorgboerderij
Teelten/bijzonderheden: Gemengd bedrijf met koeien, schapen, kippen, fruit- en groenteteelt
Foto’s: Hans Dijkstra/gaw.nl; foto meidoornzandbij: Peter Eekelder

‘Samenwerken met de natuur is een avontuur dat we aangaan’

Voor het project Nederland Zoemt zocht SLG bedrijven die zich wilden inzetten voor wilde bijen. De Dennenkamp in het Achterhoekse Rekken was gelijk enthousiast. ‘Het was voor ons een eyeopener. Wij hadden nog geen focus op wilde bijen’, zegt Piet Schagen.

Samenwerken met de natuur is voor Piet, die samen met zijn vrouw Liesbeth Huybrechts en hun zoon en dochter het biologisch-dynamisch landbouwbedrijf met zorgboerderij runt, de normaalste zaak van de wereld. Volgens de filosofie van Rudolf Steiner horen ze een ‘huid’ van landschappelijke elementen rondom het bedrijf aan te leggen om daarmee de identiteit en eigenheid van de boerderij te versterken. In de loop van de 35 jaar dat ze op deze plek boeren hebben ze ter aanvulling van bestaande lanen en bosjes diverse landschapselementen aangeplant: twee hoogstamboomgaarden, diverse hagen en solitaire bomen. ‘Die hoogstamboomgaard was een grote wens. Elk jaar hebben we lekkere appels en pruimen.’ 

Bewustzijn van de natuur

Voor de actie Nederland Zoemt kwamen zo’n vijftig vrijwilligers helpen. ‘Als zorgboerderij met een boerderijwinkel hebben we een groot netwerk. Die dag met vrijwilligers was heel leuk. Mijn zoon heeft voor twee bijenhotels het raamwerk gemaakt dat de vrijwilligers zijn gaan opvullen. De hotels zijn een groot succes. Als de zon erop schijnt zoemt het van de solitaire bijen. Ze vliegen in en uit, leggen eitjes, doen er een beetje stuifmeel bij en metselen de gaatjes dicht. Met de kinderen ga ik er vaak kijken. Het vergroot hun bewustzijn van de natuur.’

De vrijwilligers zaaiden ook bloemstroken in langs de weiden. En voor graafbijen schraapte Piet een slootkant af. ‘De zanderige oever is een mooie biotoop geworden. In ons populierenbosje hebben we voor de graafbijen ook een grote populier laten omtrekken. Het lijkt net alsof hij is omgewaaid.’

Historische lijnen

Door het contact met SLG is Piet – die oorspronkelijk uit de Beemster komt – zich bewuster geworden van hoe het oorspronkelijke heideontginningslandschap eruitziet. ‘Adviseur Ruud Borkes heeft de historische lijnen uitgezocht en een plan gemaakt waarmee we een aantal landschapselementen terug kunnen brengen. Er zijn onder meer een ligusterhaag, solitaire bomen en knotwilgen geplant. Coniferen – die niet in dit landschap thuishoren – hebben we gerooid om ruimte te maken voor inheemse beplanting. De gaten die in de hoogstamboomgaard waren gevallen zijn weer opgevuld met nieuwe boompjes.’

Nieuwe verbinding voor allerlei leven

De drie droge zomers op rij hebben helaas hun sporen achtergelaten. ‘De natuur heeft er gigantisch van te lijden. Gelukkig doen de vaste planten rondom de bijenhotels en de ligusterhaag bij de boerderij het goed. Daar hebben we water kunnen geven. De hagen zijn maar deels aangeslagen. Het resultaat van de bloemrijke akkerranden en het sinusbeheer (meanderend maaien) was hoopgevend. Zeker de bloemenrand heeft prachtig gebloeid. Door slingerend en telkens een deel te maaien moest er een mozaïek aan zonnige en schaduwrijke, en meer en minder luwe veldjes ontstaan, waar de bloemen op verschillende tijdstippen in bloei zouden komen. Door de droogte was het effect minder dan gehoopt, maar het idee is zo mooi dat ik het blijf proberen.’

Nu er een grondwaterbron is geslagen wordt de kans van slagen groter. Ook neemt Piet maatregelen om het regenwater beter vast te houden. ‘Degenen die de heide ruim een eeuw geleden hebben ontgonnen, hebben voor de destijds noodzakelijke ontwatering greppeltjes, sloten en drainage aangelegd. Nu versterken ze de verdroging. Omdat de sloten geen water meer hoeven af te voeren, laten we op bepaalde plekken de braamstruiken in de sloten staan. Er zitten altijd geelgorzen in, en hazen en fazanten vinden er beschutting. Zo hebben we een landschapselement gemaakt als nieuwe belangrijke verbinding voor allerlei leven.’

Landschapstype

Heideontginningslandschap
Landschapselementen op het bedrijf: 15% 

Landschapselementen

Aanplant struweelhaag, houtwal en houtsingel, struweelrand/mantel/ zoom, knotbomen
Inzaai bloemrijke akkerrand, inheems zaadmengsel
Aanleg nestgelegenheid voor graafbijen
Bouw van 2 insectenhotels 

 

Vrijwilligerswerk

Eénmalige Bijenwerkdag met 50 deelnemers 

×
naar boven