Burgerboerderij De Patrijs

Burgerboerderij De Patrijs in Vorden
Oppervlakte: 50 hectare: 34 hectare eigen grond en 16 hectare pacht
Bedrijfstype: Melkveehouderij wordt een gemengde, natuurinclusieve boerderij 
Teelten/bijzonderheden: 160 koeien en jongvee worden sterk teruggebracht en er komen andere bedrijfsactiviteiten bij
Foto’s: Hans Dijkstra/gaw.nl; foto patrijs: Wim Weenink

Burgerboerderij De Patrijs herstelt biodiversiteit

Johannes Regelink en Joanne Malotaux gaan precies doen wat de maatschappij van de landbouw vraagt: natuurinclusief boeren, kringlopen sluiten en boeren en burgers verbinden. Vrijwilligers zijn van harte welkom om de biodiversiteit te versterken. De overgrootvader van Johannes heeft de boerderij begin vorige eeuw in Vorden gebouwd. Twee ooms hebben het voortgezet. Nu nemen Johannes en Joanne het stokje over. ‘Zo’n kans krijg je maar eens in je leven’, zegt Johannes. ‘En dat op zo’n mooie plek in de Achterhoek met geschiedenis.’

Verduurzamen

Ze hebben grootse plannen. Als eerste willen ze de melkveehouderij verduurzamen. De huidige veestapel van 160 koeien wordt geleidelijk teruggebracht naar 70 koeien. Dan belasten ze niet langer de bodem met meststoffen en de omringende natuur met stikstof. Ook leggen ze dan als westers bedrijf niet langer beslag op tropisch regenwoud voor de productie van soja.

Voor een rendabele bedrijfsvoering komen er bedrijfstakken bij. De melk wordt verzuiveld. Kippen leggen eieren en mogelijk komt er binnenkort een varken. Deze dieren hebben bovendien een belangrijke functie in natuurinclusieve kringlooplandbouw. ‘Kippen pikken larven en dergelijke uit de mest waardoor de parasietendruk vermindert en ze verspreiden de koeienmest beter over het weiland. Varkens voeden zich met reststromen van de boerderij, zoals de wei van de zuivelverwerking.’ Groente- en fruitteelt staat later op de planning; Johannes en Joanne kunnen nu eenmaal niet alles tegelijk oppakken.

Ander verdienmodel

Veel tijd besteden ze aan bekendheid geven van hun boerderij. ‘We nodigen mensen uit de omgeving uit om zich aan ons te binden’, vervolgt Johannes. ‘Er zijn diverse manieren om onderdeel te zijn van het geheel: door lid te worden en onze producten af te nemen, door bij te dragen aan de financiering van de boerderij of door als vrijwilliger aan de slag te gaan. Als de boerderij wordt gedragen door betrokken mensen uit de regio, geeft dat een solide, toekomstbestendige basis.’

Joanne en Johannes willen een voorbeeld zijn voor jonge boerenzonen en -dochters die op de trekker naar Den Haag rijden, omdat ze het bedrijf willen overnemen maar het financieel gezien niet kunnen. ‘De landbouw zit financieel gezien vast. Van de huidige melkprijs kun je niet duurzaam boeren en eigenlijk überhaupt niet boeren. De uitdaging voor alle boeren, en ook voor ons, is om een ander verdienmodel te vinden. Wij geloven dat het kan.’ Arjan Vriend, directeur-bestuurder van SLG heeft vertrouwen in de aanpak van beide ondernemers. ‘De consument is steeds vaker bereid iets meer te betalen voor eerlijk, duurzaam en lokaal geproduceerd voedsel met respect voor natuur en landschap.’ 

 

Burgerboerderij

In januari 2021 is De Patrijs van start gegaan. ‘Een stuk akker werd handmatig ingezaaid met theekruiden. De kruiden gaan we oogsten en verwerken tot thee, maar de kruiden zijn ook goed voor insecten en vogels.’ Diverse acties met vrijwilligers volgen om het kleinschalige landschap te herstellen. Een kaart uit 1850 dient als leidraad. Een verdwenen laan wordt heringeplant met inheemse bomen, vooral walnoot omdat die redelijk droogteresistent is, en besdragende struiken. De weilanden worden kruidenrijk en er komen solitaire bomen die biodiversiteitswaarde hebben, schaduw geven aan de koeien, het landschap verrijken en CO2 opslaan. Bij het erf komt een voedselbos. 

Vrijwilligers of schoolklassen mogen overal bij helpen. Graag zelfs. Joanne: ‘We heten niet voor niets een burgerboerderij! Wat we hier van plan zijn kunnen we niet met z’n tweeën voor elkaar krijgen en dat willen we ook niet. We zijn uitgesproken mensen die gedijen bij samenwerking met anderen.’ Ze haken daarom graag aan bij het project van Stichting Landschapsbeheer Gelderland om in vijftien Gelderse gebieden een vrijwilligersgroep op te zetten die natuurinclusieve boerenbedrijven ondersteunt bij het landschapsbeheer. ‘En als we samen met de vrijwilligers door meer ruigheid, rafelrandjes en keverbanken aan te leggen de patrijs terug kunnen lokken, is onze missie geslaagd. Dan weten we dat het weer goed zit met de biodiversiteit.’ 

Landschapstype

Kampenlandschap 

Landschapselementen

Wordt verwacht:
Aanplant van oude laan en voedselbos
Ontstaan van ruige hoekjes voor de patrijs

Vrijwilligerswerk

Vrijwilligers en scholen worden betrokken bij de werkzaamheden

×
naar boven