Afscheidsinterview Karen Hinkamp met weidevogelboer Benny Hendriks

Karen Hinkamp gaat SLG per 1 april verlaten. Ze was lange tijd boerenlandvogelcoördinator en interviewt voor deze gelegenheid de weidevogelboer waar zij zelf vogels telt: Benny Hendriks uit Duivense Broek

Sinds wanneer ben je “weidevogelboer”?

2016, ik zit nu in het laatste jaar van de 1e (6-jarige) ANLb-periode (Agrarisch Natuur en Landschapsbeheer).

Waarom heb je ervoor gekozen “weidevogelboer” te worden?
Ik was al gestopt als melkveehouder, maar had nog wel vee in 2015. Mijn zoons hadden (nog) geen interesse om het bedrijf over te nemen en toen kwam de mogelijkheid om mee te doen aan het ANLb in beeld. Ik had altijd al wat met de natuur, de vergoedingen waren niet slecht en het risico bij deelname was minder dan bij normaal agrarisch ondernemen, dus voor mij was de keuze vrij snel gemaakt.

Ik heb na een aantal informatieavonden van de VSR en het Collectief Rivierenland ervoor gekozen mijn agrarische grond volledig in te zetten voor agrarisch natuurbeheer, gericht op weidevogels, dat was namelijk de doelstelling hier in het Duivense Broek. Ik doe nu mee met 4,5 ha plas dras, 12 ha kruidenrijk grasland en 13,5 ha grasland met rustperiode.
Ik heb de keus zelf gemaakt, ik was de eerste hier in de buurt die “weidevogelboer” werd, ik had dus ook geen voorbeeld en mijn collega-boeren keken met lichte scepsis naar mijn plannen. Het was dus een vrij grote stap.

Welke maatregelen heb je genomen voor de weidevogels op je terrein?
Het creëren van plas-dras was de grootste maatregel die ik heb genomen. Ik heb een puntstuk geslagen met bronbemaling en een waterpomp geïnstalleerd. Hiervoor moesten buizen ingegraven worden, sloten afgedamd en oevers van de bestaande sloten worden verlaagd zodat het opgepompte water werd vastgehouden en plas-dras werd gecreëerd. Het gebied achter mijn huis was al een laag gebied en daardoor geschikt voor deze maatregelen. Naast de vaste pomp, pompen we ook met een zonnepanelenpomp water uit de wetering.

Het realiseren van kruidenrijk grasland was ook een hele klus. Een deel was voormalig maisland, dit is in het eerste jaar ingezaaid met een kruidenmengsel. Het overige deel is omgevormd van bestaand intensief beheerd grasland naar nu extensief beheerd kruidenrijke grasland door middel van verschraling, dus niet meer bemesten en maaien en afvoeren. Op de zware kleigrond die hier ligt bleek dit een lastige klus. Nu na 5 jaar zie je dat de kruiden zich blijvend gevestigd hebben, maar het gras heeft nog niet de gewenste open structuur.

Ben je tevreden met de keuze die je hebt gemaakt?
Ja, ik heb er zeker geen spijt van. De maatregelen hebben een heel mooi effect. Als ik uit het raam kijk zie ik heel veel vogels: kieviten, grutto’s, scholeksters, tureluurs en veel eenden. Daar geniet ik echt van. Voorheen was ik al betrokken bij de weidevogelbescherming en deed ik mijn best om alle kievitsnesten te sparen tijdens de bewerkingen op het land en nu zie ik dat de vogels alle rust hebben en ongestoord op mijn terrein hun eieren uit kunnen broeden en jongen groot kunnen brengen.

Hoe werken de maatregelen?
Met name de plas-dras heeft een aantrekkende werking op de weidevogels. Zeker met de droogte van de afgelopen twee jaar, toen was bij mij nog één van de weinige plekken waar nog water was. Ik zie dat de maatregelen werken doordat er veel meer vogels gezien en geteld worden door mijzelf en door de vrijwilligers.
Wel zie ik dat het kruidenrijk grasland nog verbeterd kan worden, maar dit is moeilijk te realiseren op de klei. Ook zijn mijn buren niet altijd even blij met de (on)kruiden die overwaaien, dat vind ik moeilijk, ik wil mijn buren niet tot last zijn.
Wat ook nog beter kan is het systeem van het ANLb. Het systeem is nu nog te stroperig en te strak, dus te weinig flexibel. We zouden bijvoorbeeld graag het kruidenrijk grasland eerder willen maaien dan is vastgelegd in de beheervoorwaarden om de verschraling te versnellen, maar dit mag niet. Wat meer vrijheid in de regels van het ANLb zou de weidevogels ten goede komen. Het collectief zou meer beslissingsvrijheid moeten krijgen. De natuur moet voorrang krijgen, we willen toch allemaal het beste voor de natuur?

Hoe beleef je het weidevogelseizoen?
Ik geniet echt van de situatie als ik naar buiten kijk. Ik ga ook geregeld kijken bij de plas-dras en ik kan inmiddels de soorten behoorlijk goed onderscheiden. Het is een erg mooi gezicht om jonge kuikens te zien lopen.

Zijn er al bijzondere soorten gezien?
Ja, heel bijzonder was een paartje pijlstaarten die twee jaar geleden gebroed heeft bij de plas-dras en daar ook succesvol kuikens heeft voortgebracht. Dit was uniek voor Nederland! Maar ook bergeenden met jongen had ik bijvoorbeeld nog nooit eerder gezien. En naast de weidevogels zien we ook dat de patrijzen meeprofiteren. Die komen drinken bij de plas-dras en ze vinden dekking en voedsel in het kruidenrijk grasland.

 Wil je nog wat toevoegen?
Ik zie ook duidelijk het effect van het gebruik van ruige stalmest, dit geeft een impuls aan het bodemleven, alleen mag ik sommige delen niet bemesten omdat de voedingstoestand nog te rijk is, dat vind ik moeilijk te begrijpen.
Ik maak me wel een beetje zorgen over de toekomst. Wat gebeurt er na afloop van deze ANLb-periode? Komt er een nieuwe regeling? Blijven de regels zo strak? Gaan de vergoedingen omhoog? Ik ben en blijf namelijk een ondernemer, dus het moet wel rendabel blijven.

Benny, bedankt voor dit interview, ik heb respect voor je en ik blijf de vogels tellen bij jou in het Duivense Broek, dus tot ziens!
Karen Hinkamp

Ook interessant

Weidevogelvrijwilliger Wiebe Hoekstra telt grutto’s in het Ommerense veld

Start van het Gelderse weidevogelseizoen door vondst eerste kievitsei in Gelderland

Patrijzentellers gezocht in de gemeente Overbetuwe!

Word ook een patrijzenteller en meld je aan voor de online cursus

Boerenlandvogelbalans 2020

Ervaringen van een beginnende patrijzenteller

Eerste kievitsei 2020 gevonden in Gelderland

Bonte Natuur Avond over boerenlandvogels met Nico de Haan